jump to navigation

Witaminy Listopad 2, 2009

Witaminy, Zdrowie

17Jest wiele witamin, każda odpowiada za prawidłową pracę danego organu. Słowo witamina zostało utworzone od łacińskich słów: vita – życie, amina – substancje zawierające grupę aminową. Witaminy muszą być dostarczane do organizmu z zewnątrz, poza witaminą D, która jest produkowana przez nasz organizm pod wpływem działania promieni UV. Witaminy należą do różnych grup związków organicznych, ale dzięki temu, że są niezbędne dla naszego życia, opisuje się je jedną nazwą – witaminy. Dzielą się one na te, które rozpuszczają się w wodzie i te rozpuszczalne w tłuszczach. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach kumulują się, więc łatwo je przedawkować. Za to rozpuszczalne w wodzie wydalamy razem z moczem, dlatego muszą być cały czas dostarczane organizmowi. Dzienne zapotrzebowanie na witaminy jest małe. Gdy organizm wyczerpie zapasy witamin, a nie będą mu one dostarczane, wtedy pojawiają się choroby, np. hipowitaminoza, czyli częściowy brak, awitaminoza, czyli całkowity brak witamin. Witaminy są bardzo ważne dla nas, zapobiegają niektórym chorobom, pozwalają cieszyć się zdrowiem i pełnią życia, pod warunkiem, że wiemy, jakich witamin i gdzie mamy szukać.

Witamina C jest bardzo ważna. Ułatwia gojenie się ran, złamań, zapobiega powstawaniu krwotoków, sińców, podnosi odporność na zakażenia, choroby, dlatego jest tak ważne, by uzupełnić jej nadmiar podczas przeziębienia. Organizmy większości zwierząt i roślin same wytwarzają witaminę C, człowiek niestety nie. Musimy czerpać ją z zewnątrz. Jest w świeżych owocach i warzywach: winogronach, papryce, owocach cytrusowych, kiwi, ananasie, porzeczkach, truskawkach, malinach, jeżynach, kapuście, kalafiorze, rzepie, cebuli, szpinaku, brokułach, groszku zielonym, szparagach, jabłkach, ziemniakach. Przy niedoborze pojawiają się krwawienia, zmiany w zębach i dziąsłach, ból stawów i mięśni, osłabienie, depresja, trudności w gojeniu się ran i leczeniu zakażeń. Nadmiar witaminy może prowadzić do tworzeni kamieni nerkowych, spadku odporności, nudności, biegunki, problemów z żołądkiem. Zbyt duża dawka w czasie ciąży może być szkodliwa dla płodu. Witamina C jest więc ważna dla nas, warto też przyjmować ją wraz z naturalnymi produktami, a nie w tabletkach.

Witamina A, D, E Wrzesień 30, 2009

Witaminy, Zdrowie

37Witamina A
Najważniejszy z tej grupy związków jest retinol.Witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach. Była jedną z najwcześniej odkrytych witamin. Już w starożytności znano skutki niedoboru tej witaminy. Witaminę A znajdziemy w jajach, wątrobie, mleku, maśle, serze, produktach mlecznych. Mają ją też jagody, szpinak, tran, tłuste mięso. Jako prowitaminę mają ją marchew, pomidory, sałata, groszek zielony i owoce dzikiej róży. Witamina A odpowiada za prawidłowe widzenie o zmroku, także zapewnia prawidłowy wzrost kości i zębów, umożliwia rozróżnianie barw, reguluje wzrost i funkcjonowanie tkanki nabłonkowej, utrzymuje prawidłowy stan i kolor skóry. Chroni skórę przed promieniami UV. Skutki niedoboru tej witaminy to między innymi kurza ślepota, czyli niewidzenie o zmroku, suchość skóry, brak apetytu, słabe paznokcie, łuszczyca, pogorszenie wzroku, trądzik, skłonności do biegunek, złe samopoczucie. Dzieci, którym brakuje witaminy A rosną nieprawidłowo. Dzieci, których matki w czasie ciąży cierpiały na hiperwitaminozę mają wady wrodzone, skłonności do osteoporozy, problemy z wątrobą.

Witamina D
Rozpuszczalna w tłuszczach, bardzo ważna dla prawidłowej budowy i funkcjonowania kości. Witamina D produkowana jest w skórze pod wpływem promieni UV, może w ten sposób być produkowana w 90%. Na produkcję witaminy D mają wpływ: pora roku, zachmurzenie, zanieczyszczenie powietrza, szerokość geograficzna, w której mieszkamy, używanie kremów z filtrami. Największy wpływ witamina D ma na pracę jelit i kości, także nerek. Witamina ta jest w wątrobie, jajach, maśle, tranie, mleku, mięsie, grzybach. Witamina D ma ogromny wpływ na metabolizm kości i wchłanianie wapnia. Niedobór tej witaminy u dzieci powoduje krzywicę, zaburzenia mineralizacji kości. U dorosłych prowadzi do osteoporozy, wywołuje bóle kostne. Ma również korzystny wpływ na system nerwowy i mięśniowy. Działa przeciwbakteryjnie. Zapobiega powstawaniu komórek nowotworowych. Ma wpływ na długość życia. Nadmiar witaminy D powoduje u dzieci opóźnienie w rozwoju. Poza tym może dojść do niewydolności nerek, nudności, wymiotów, zmęczenia, zaparć, bólów głowy, świądu. Witaminę D można przedawkować tylko w pokarmach, nadmiar produkowanej przez skórę ulega rozkładowi.

Witaminę E znajdziemy w: migdałach, margarynie, jajach, orzechach włoskich i laskowych, orzeszkach ziemnych, kiełkach pszenicy, mące pełnoziarnistej, mleku, brukselce, zielonolistnych warzywach, owocach dzikiej róży, kwiatach lipy, algi, olejach roślinnych. Witamina E chroni komórki przed utleniaczami, czyli jest głównym antyoksydantem. Chroni czerwone krwinki przed przedwczesnym rozpadem. Pomaga w leczeniu męskiej niepłodności. Jest skuteczna w zaburzeniach mięśniowych, miażdżycy i chorobach serca. Niedobór prowadzi do rozdrażnienia, osłabienia koncentracji, osłabienia funkcjonowania mięśni szkieletowych, rogowacenia i przedwczesnego starzenia się skóry. Gorzej goją się rany. Pogarsza się wzrok, zwiększa się ryzyko chorób sercowych. Powoduje też bezpłodność. Nadmiar powoduje zmęczenie, zaburzenia widzenia, osłabienie mięśni, także bóle głowy. Nadmiar witaminy E w okresie ciąży może być szkodliwy dla płodu. Na dobę potrzebujemy około 8 – 13 mg tej witaminy. Dbajmy o to, by chronić swoje zdrowie dzięki naturalnym składnikom warzyw i owoców.

Witamina B6 i kwas foliowy Wrzesień 5, 2009

Witaminy, Zdrowie

67Witamina z grupy B6, rozpuszcza się w wodzie, reguluje główne reakcje. Witamina B6 jest bardzo ważna. Bierze udział w przemianie aminokwasów, ułatwia ich rozkład, umożliwia magazynowanie energii, ułatwia przemianę tłuszczów i węglowodanów. Współtworzy enzymy, hormony, hemoglobinę. Wpływa na ciśnienie krwi, pracę serca. Wspomaga leczenie nerek, wspomaga pracę układu nerwowego, łagodzi uboczne skutki przyjmowania leków. Łagodzi objawy napięcia przedmiesiączkowego. Przeciwdziała wypadaniu włosów. Zmniejsza ryzyko zapadnięcia na chorobę parkinsona osób palących papierosy. Witamina B6 jest w: mięsie, rybach, drobiu, jajkach, mleku, drożdżach, zbożach, orzeszkach ziemnych, orzechach włoskich, pestkach dyni, bananach, warzywach, napojach energetycznych. Niedobór tej witaminy powoduje depresję, drgawki, apatię, bezsenność, zapalenia nerwów, ogólne złe samopoczucie, stany zapalne. Zmniejsza się odporność na infekcje, może pojawić się kamica nerkowa, opóźnienia umysłowe. Nadmiar witaminy może spowodować uszkodzenie tkanki nerwowej, niepewny chód, słabość mięśni, uczucie mrowienia, brak koordynacji mięśni. Witamina z grupy B, nazwa witamina B9 utożsamiana jest z całą grupą. Kwas foliowy spełnia ważną rolę w organizmie. Reguluje wzrost i funkcjonowanie komórek, wpływa pozytywnie na mózg i cały system nerwowy. Sprawia, że mamy dobre samopoczucie psychiczne. Dzięki niemu noworodki i ich waga dobrze się rozwijają. Bierze udział w zachowaniu materiału genetycznego, reguluje podział komórek. Reguluje pracę układu pokarmowego, uczestniczy w tworzeniu soku żołądkowego. Pobudza powstawanie czerwonych krwinek. Chroni przed nowotworami, głównie rakiem macicy. Znajduje się w liściach warzywnych, głównie sałaty, szpinaku, kapusty, kalafiora, brukselki, również w pomidorach, grochu, fasoli, soczewicy, soi, burakach, orzechach, wątrobie, żółtku jajka, pszenicy, bananach, awokado. Wchłanianie kwasu foliowego pogarsza alkohol, światło, wysoka temperatura, środki antykoncepcyjne. Niedobór wpływa na zahamowanie wzrostu, zmniejszenie ilości czerwonych krwinek, zmęczenie, kłopoty z koncentracją, depresję, bezsenność, problemy z pamięcią, obniżenie masy ciała, problemy z trawieniem. Kwas foliowy jest bardzo potrzebny kobietom w ciąży.